تبخال تناسلی

اين ويروس كه گسترش جهاني دارد در دو نوع۱و۲ در انسان ايجاد بيماري مي‌كند. نوع۱ اغلب با تبخالها‌ي دهاني همراه است و ابتلاء به آن از سنين پائين شروع مي‌شود بطوري كه ۹۰% افراد تا قبل از ۵۰سالگي با ويروس تماس پيدا مي‌كنند. ويروس نوع۲ اغلب تبخالها‌ي تناسلي ايجاد مي‌كند و تماس با آن اغلب مربوط به بعد از بلوغ و شروع فعاليت جنسي مي‌شود و اصولاً تبخالها‌ي تناسلي جزء بيماريهاي منتقله از راه تماس جنسي تقسيم‌بندي مي‌شوند.

ويروس تبخال (HSV) در دماي اتاق و محيط خشك غيرفعال است و انتقال بيماري از طريق تماس نزديك با ترشحات دهاني حلقي، تناسلي و چشمي حاوي ويروس فرد مبتلا صورت مي‌گيرد. بايد توجه داشت كه افراد مبتلا حتي در مواقعي كه ظاهراً هيچگونه علائمي از بيماري را ندارند نيز ويروس را در ترشحات دهاني يا تناسلي خود دفع مي‌كنند.

علاوه بر تماس جنسي، تماس پوست با ترشحات تنفسي افراد آلوده مي‌تواند باعث انتقال عفونت‌هاي تبخالي شود لذا شاغلين حرف خاصي از جمله دندانپزشكان، كاركنان ICU و آزمايشگاه‌ها در معرض خطر بيشتري براي اكتساب بيماري‌هاي تبخالي هستند.

همچنين انتقال از مادر به فرزند در حين زايمان يكي از راههاي مهم انتقال است.

انتقال ويروس از يك نقطه بدن مثل ناحيه تناسلي به ساير نقاط از جمله دستها، بازوها، رانها و نيز به دفعات بدنبال دستكاري ديده شده است.

ويروس تبخال پس از ورود به پوست از انتهاهاي عصبي خود را به گره‌هاي عصبي منطقه رسانيده و در آنجا به زندگي خود ادامه مي‌دهد و مي تواند دوباره خود را به سطوح مخاطي و پوستي رسانيده و ضايعات جديدي را ايجاد نمايد و به سايرين نيز منتقل شود. ضايعات تبخالي تمايل به عود مجدد دارند كه دفعات عود در افراد مختلف متفاوت است و شرايط فردي و وضعيت ايمني فرد به شدت روي آن تأثير مي‌گذارند.

بسياري از افراد مبتلا بدون علامت هستند و ديده شده كه  افراد بالاي ۱۲سال در امريكا به اين ويروس آلوده هستند ولي تقريباً ۹۵% آنان از ابتلاء خود بي‌خبر مي‌باشند. زنان بيشتر از مردان مبتلا هستند و با افزايش سن و فعاليت جنسي خصوصاً در افرادي كه شركاي جنسي متعدد دارند درصد آلودگي بالاتر مي‌رود.

علائم شايع:

شايعترين علامت تبخال تناسلي پيدايش يك دسته تاول‌هاي كوچك آبدار در ناحيه تناسلي است كه بعداً پاره مي‌شوند و زخمهاي دردناكي را ايجاد مي‌كنند سپس زخمها خشك شده و بتدريج در طي چند روز بهبود مي‌يابند. برخي افراد ممكن است فقط ضايعاتي قرمزرنگ يا برجسته پيدا كنند و برخي هم هنگام دفع ادرار درد داشته باشند. در خانمها ممكن است ترشحات آبكي واژينال هم مشاهده شود. دركل وجود سوزش ادرار بعلاوه ترشحات آبكي شفاف اغلب در عفونت پيشابراه با ويروس تبخال (HSV) ديده مي‌شود. زخم‌ها معمولاً ۴الي ۷روز بعد از اولين عفونت ايجاد مي‌شوند و بيمار ممكن است علائمي شبيه به يك سرماخوردگي شامل تب، تورم غدد لنفاوي كشاله ران و كوفتگي داشته باشد. زخمهاي تبخالي معمولاً در اولين ابتلا شديدتر هستند ولي در دفعات بعدي ضايعات كوچكتر بوده، درد كمتري دارند و زودتر بهبود مي‌يابند.

قبل از هر عود اغلب فرد در ناحيه مبتلا احساس خارش، ضربان يا سوزش دارد و ممكن است دردهايي در لگن يا پاها داشته باشد. تظاهرات تبخال تناسلي در قسمتهاي مختلفي از جمله: آلت تناسلي و بيضه‌ها در آقايان، اجزاء دستگاه تناسلي در خانم‌ها، مقعد، پيشابراه، باسن و پاها مي‌توانند ايجاد شوند. بايد بخاطر داشت كه بسياري از مبتلايان علامتدار نيستند و يا علائم خود را با مشكلات ديگري از جمله بيماريهاي قارچي، گزش حشرات، هموروئيد و... اشتباه مي‌كنند.

عوارض:

در برخي افراد بدنبال انتشار ويروس به دستگاه عصبي علائمي مثل تب، سردرد،استفراغ و سفتي گردن ۳الي ۱۲ روز بعد از ضايعات تناسلي ايجاد مي‌شود. اين حالت اگرچه براي بيمار بسيار ناراحت كننده است ولي اغلب اوقات خوش‌خيم بوده و با بهبودي كامل همراه است. يكي از مهمترين مسائل در خانمهاي مبتلا به تبخال تناسلي خطر انتقال ويروس به جنين درحين زايمان است كه در نوزادان با عوارض و مرگ‌ومير بالايي همراه است و خصوصاً در مواردي كه مادر در حوالي زمان زايمان براي اولين‌بار به بيماري مبتلا شده باشد خطر انتقال به نوزاد بيشتر خواهد بود. به منظور اجتناب از اين انتقال انجام جراحي و سزارين خصوصاً به مادراني كه در هنگام زايمان دچار ضايعات فعال باشند توصيه مي‌شود و ديده شده كه در كاهش ميزان انتقال بيماري به جنين نقش مؤثري داشته است.يكي از مهمترين مسائل در خانمهاي مبتلا به تبخال تناسلي خطر انتقال ويروس به جنين در حين زايمان است

تشخيص:

تشخيص بيماري توسط پزشك و پس از انجام معاينات باليني صورت مي‌گيرد. به منظور تأييد تشخيص خصوصاً در مواردي كه فرد به هنگام مراجعه فاقد ضايعات مشخص تبخالي باشد يا در موارد بررسي عوارض احتمالي مي‌توان از روشهاي آزمايشگاهي مختلفي استفاده نمود كه طبق صلاحديد پزشك درخواست و انجام مي‌شود.

درمان:

پس از معاينه و انجام بررسي‌هاي ضروري توسط پزشك تبخال تناسلي را مي‌توان با داروهاي ضدويروس موجود درمان نمود. درمان معمولاً به صورت خوراكي بوده و در اولين بار ابتلا براي ۱۰ الي ۱۴روز و در موارد عود به مدت حدود ۵روز صورت مي‌گيرد و باعث كوتاه شدن دوره بيماري و بهبود سريعتر ضايعات مي‌شود. در افرادي كه بسيار مكرر دچار ضايعات تبخال تناسلي مي‌شوند مي‌توان از درمان طولاني مدت نگهدارنده براي مدت طولاني ۳ ماه الي يكسال بسته به شرايط فرد استفاده نمود. اين درمانها مي‌توانند به كنترل و يا مهار بيماري كمك كنند ولي باعث درمان قطعي يا ريشه‌كني ويروس نخواهند شد.

پيشگيري:

پيشگيري از اكتساب تبخال تناسلي همچون ساير بيماري‌هاي منتقله از راه تماس جنسي از طريق: ▪اجتناب از تماس‌هاي جنسي پرخطر و مشكوك▪اجتناب از بي‌بندو باري جنسي و داشتن شركاي جنسي متعدد▪استفاده از كاندوم درحين تماس جنسي

اجتناب از تماس جنسي هنگام فعال بودن ضايعات به منظور كاهش ميزان انتقال به همسر امكان‌پذير است.بيماري تبخال تناسلي هنوز داراي واكسن نيست

 اين بيماري هنوز داراي واكسن نيست و بيشترين تأكيدها هنوز روي پيشگيري از ابتلا به آن قرار دارد.